ประเด็นน่าสนใจ
"พระประจำวันเกิด" มีมาแล้วตั้งแต่สมัยอยุธยา?
[26 มกราคม 2554 15:00 น.]จำนวนผู้เข้าชม 6539 คน

"พระประจำวันเกิด" มีมาแล้วตั้งแต่สมัยอยุธยา?

             พระพุทธรูปประจำวัน คือพระปางต่างๆ ที่ถูกกำหนดขึ้นประจำตามวันต่างๆ  นั่นคือ
วันอาทิตย์      ปางถวายเนตร
วันจันทร์        ปางห้ามสมุทร(ห้ามญาติ)
วันอังคาร       ปางไสยาสน์
วันพุธ            ปางอุ้มบาตร
วันพฤหัสบดี  ปางสมาธิ
วันศุกร์           ปางรำพึง
วันเสาร์          ปางนาคปรก
ราหู(พุธกลางคืน) ปางป่าเลไลย
พระเกตุ         ปางสมาธิ 
             แต่เดิมที่มาของพระประจำวันนี้เกี่ยวข้องกับความเชื่อโหราศาสตร์ โดยเชื่อว่าเทวดาพระเคราะห์ (หรือนพเคราะห์ ซึ่งประกอบด้วยเทวดาซึ่งมีชื่อตรงกับวันทั้ง 7 วันที่เรารู้จักกันในปัจจุบัน เช่น พระจันทร์ พระอังคาร และยังมี 2 องค์คือพระเกตุ พระราหู) จะหมุนเวียนผลัดเปลี่ยนกันมาคุมชะตาชีวิต ซึ่งอาจทำให้ดวงชะตาตก ดั้งนั้นหากช่วงเวลาใดที่เทวดาพระเคราะห์คุมชะตาชีวิตผู้นั้นอยู่ คนๆ นั้นก็มักจะกราบไหว้บูชาพระประจำวันนั้นๆ โดยไม่จำเป็นต้องเป็นพระพุทธรูปตรงกับวันเกิดของตนเอง ถือเป็นวิธีการสะเดาะเคราะห์ทางหนึ่ง เช่น ผู้เกิดวันอาทิตย์ ในอายุ 7 - 21ปี จะเป็นช่วงที่พระจันทร์เข้ามาคุมชะตาชีวิต ดังนั้นผู้เกิดวันอาทิตย์ในช่วงอายุนี้ควรบูชาพระประจำวันจันทร์ คือพระปางห้ามสมุทร เป็นต้น
             อย่างไรก็ตามต่อมาคติความเชื่อนี้ได้ถูกดัดแปลงไป โดยปรับเปลี่ยนให้ง่ายขึ้น ด้วยการหันมายึดวันเกิดของตนเองเป็นหลัก ไม่เกี่ยวโยงกับเทวดาพระเคราะห์ที่จะเข้ามาคุมชะตาชีวิตในช่วงเวลาใดอีกต่อไป โดยหากเกิดวันใดก็บูชาพระพุทธรูปประจำวันนั้น เช่น เกิดวันอาทิตย์ ก็บูชา พระปางถวายเนตร เป็นต้น
             คติการบูชาพระประจำวันเกิดนี้ มีหลักฐานว่ามีมาอย่างน้อยตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3 ดังปรากฏอยู่ในตำราพระพุทธปฏิมาปางต่างๆ ซึ่งทรงนิพนธ์ขึ้นโดยสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส แต่อย่างไรก็ตาม ล่าสุด รศ.ดร.พิริยะ ไกรฤกษ์ นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์ศิลปะ ได้เสนอไว้ในหนังสือ “ลักษณะไทย” ว่าคตินี้อาจมีมาอย่างน้อยตั้งแต่อยุธยาแล้ว 
              รศ.ดร.พิริยะ อธิบายว่า ร่องรอยของคติ “พระประจำวัน” หรือ “พระประจำวัดชาตา” ในสมัยอยุธยา ปรากฏอยู่ในโคลงชะลอพระพุทธไสยาสน์ วัดป่าโมก ซึ่งสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศพระราชนิพนธ์ขึ้น ได้กล่าวถึงพระพุทธรูปปางต่างๆ จำนวน 9 ปาง ประกอบด้วยปางมารวิชัย ห้ามสมุทร ลีลา โปรดพญาชมพูบดี สมาธิ รำพึง ห้ามพระแก่นจันทน์ ถวายเนตร และไสยาสน์ ซึ่งใกล้เคียงกับพระประจำวันตามความเชื่อในปัจจุบัน
               ส่วนที่มาของการกำหนดให้พระพุทธรูปปางนั้นๆ ประจำวันต่างๆ ยังไม่ทราบที่มาแน่ชัดแต่อย่างใด

อ่านรายละเอียดเรื่องพระประจำวันและเรื่องน่าสนใจอื่นๆ ได้อีกใน พระพุทธปฏิมาสยาม โดย ผศ.รุ่งโรจน์ ธรรมรุ่งเรือง สำนักพิมพ์มิวเซียมเพรส

 

ประเด็นน่าสนใจ
- ปี่เซี๊ยะ สัตว์ในจินตนาการของ “จีน” มาจากสิงโตมีปีกของ “ตะวันออกกลาง” [26 มกราคม 2554 15:00 น.]
- “ซานต้า ลูเซีย” เพลงประจำ ม.ศิลปากร คือชื่อ นักบุญหญิงแห่งอิตาลี [26 มกราคม 2554 15:00 น.]
- รูปบุคคลถือ “Model โบสถ์คริสต์” สื่อความหมาย “ผู้สร้างโบสถ์” [26 มกราคม 2554 15:00 น.]
- ปราสาทศิลาแลงที่นครสวรรค์ คือ “อโรคยศาลา”? [26 มกราคม 2554 15:00 น.]
- ร่องรอยกระจกสี “เก่าสุด” ในไทย พบที่โบสถ์คริสต์บ้านวิชาเยนทร์ ลพบุรี [26 มกราคม 2554 15:00 น.]
- กระจกสี “พระเจ้าหลุยส์ที่ 9 ถือมงกุฎหนาม” วัดพระคริสตหฤทัย ราชบุรี สื่อที่มามงกุฏหนามพระเยซูสู่ฝรั่งเศส [26 มกราคม 2554 15:00 น.]
- ภาพลักษณ์ซานต้าคลอส “อ้วน ใจดี มีเครา ใส่เสื้อแดง” เกิดขึ้นที่สหรัฐ เมื่อศตวรรษที่ 19 [26 มกราคม 2554 15:00 น.]
- ย่านสามเสน-บางซื่อ มีมาแล้วตั้งแต่สมัยอยุธยา [26 มกราคม 2554 15:00 น.]
- รอบอาคารโบราณญี่ปุ่นมีรูป 12 นักษัตร รับคติมาจากจีน [26 มกราคม 2554 15:00 น.]
- “อรุณเทพบุตร” บนหน้าบันโบสถ์ สัญลักษณ์ใหม่ใน “ศิลปะคณะราษฎร” [26 มกราคม 2554 15:00 น.]
ดูทั้งหมด

   หน้าแรก-รายการหนังสือ
   รู้จักเรา
   ประเด็นน่าสนใจ
   ชวนดู-ชวนฟัง
   ร้านจำหน่าย-วิธีสั่งซื้อ
   ติดต่อเรา
สำนักพิมพ์มิวเซียมเพรส
Hotline 081-9135011 ,081-4318084
E-Mail : museum_press@yahoo.com
Line id : museumpress
Copyright by museum-press.com
Engine by MAKEWEBEASY