ประเด็นน่าสนใจ
"อภิจาริกะ" คติการถวายเครื่องทรงเทวรูป ก่อนออกทำศึก
[6 ธันวาคม 2553 18:12 น.]จำนวนผู้เข้าชม 6158 คน

“อภิจาริกะ” คติการถวายเครื่องทรงเทวรูป ก่อนออกทำศึก
                
               การบูชาพระวิษณุหรือพระนารายณ์ในไทย ได้รับการยกย่องนับถืออย่างโดดเด่นมาเป็นเวลานานแล้ว นักวิชาการอธิบายว่ารูปเคารพพระวิษณุในยุคสมัยต่างๆ มีรายละเอียดที่แตกต่างกันไปตามรสนิยมท้องถิ่นผสมผสานกับอิทธิพลจากศูนย์กลางอารยธรรมสำคัญ เช่น อินเดีย และ เขมรโบราณ

รูปเคารพพระวิษณุในยุคสมัยต่างๆ ส่วนใหญ่แล้ว นิยมสร้างขึ้นโดยออกแบบให้มีเครื่องประดับตกแต่งอย่างสวยงาม แต่ก็มีอยู่จำนวนหนึ่งที่สร้างขึ้นอย่างเรียบๆ ไม่มีการสลักหรือประดับตกแต่งเครื่องทรงใดๆ เป็นพิเศษบนองค์เทวรูป เช่น เทวรูปพระวิษณุสลักด้วยหิน ซึ่งพบจำนวนหนึ่งในภาคกลางและภาคใต้ของไทย อายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๒ - ๑๔ จนทำให้เป็นที่สงสัยกันว่า ช่างโบราณมีเหตุผลในการสร้างอย่างไร?
อาจารย์เอกสุดา สิงห์ลำพอง ภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร อธิบายประเด็นนี้ไว้ในหนังสือ “เทวปฏิมาสยาม” ว่า เทวรูปพระวิษณุสลักด้วยหินกลุ่มนี้ อาจสร้างขึ้นตามรูปแบบที่เรียกว่า “อภิจาริกะ” ซึ่งในคัมภีร์อินเดียระบุว่า สร้างขึ้นเพื่อให้กษัตริย์ทำพิธีสวมเครื่องประดับให้กับเทวรูป เป็นการบูชาอันจะนำมาซึ่งความเป็นสิริมงคล ก่อนออกทำศึกสงคราม
อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีหลักฐานยืนยันแน่ชัดว่า เทวรูปในไทยกลุ่มนี้จะเกี่ยวข้องกับคติ “อภิจาริกะ” นี้หรือไม่ แต่มีความเป็นไปได้ว่า เทวรูปที่ไม่มีการสลักเครื่องประดับกลุ่มนี้ คงมีการบูชาด้วยการถวายเครื่องประดับจริงๆ แขวนหรือติดอยู่บนองค์เทวรูป แทนการสลักลงไปบนเนื้อหิน
อ่านรายละเอียดของเรื่องนี้ และประเด็นน่าสนใจอื่นๆ ได้อีก ใน
“เทวปฏิมาสยาม” โดย อาจารย์เอกสุดา สิงห์ลำพอง ภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร จัดพิมพ์โดย สำนักพิมพ์มิวเซียมเพรส
ประเด็นน่าสนใจ
- ปี่เซี๊ยะ สัตว์ในจินตนาการของ “จีน” มาจากสิงโตมีปีกของ “ตะวันออกกลาง” [6 ธันวาคม 2553 18:12 น.]
- “ซานต้า ลูเซีย” เพลงประจำ ม.ศิลปากร คือชื่อ นักบุญหญิงแห่งอิตาลี [6 ธันวาคม 2553 18:12 น.]
- รูปบุคคลถือ “Model โบสถ์คริสต์” สื่อความหมาย “ผู้สร้างโบสถ์” [6 ธันวาคม 2553 18:12 น.]
- ปราสาทศิลาแลงที่นครสวรรค์ คือ “อโรคยศาลา”? [6 ธันวาคม 2553 18:12 น.]
- ร่องรอยกระจกสี “เก่าสุด” ในไทย พบที่โบสถ์คริสต์บ้านวิชาเยนทร์ ลพบุรี [6 ธันวาคม 2553 18:12 น.]
- กระจกสี “พระเจ้าหลุยส์ที่ 9 ถือมงกุฎหนาม” วัดพระคริสตหฤทัย ราชบุรี สื่อที่มามงกุฏหนามพระเยซูสู่ฝรั่งเศส [6 ธันวาคม 2553 18:12 น.]
- ภาพลักษณ์ซานต้าคลอส “อ้วน ใจดี มีเครา ใส่เสื้อแดง” เกิดขึ้นที่สหรัฐ เมื่อศตวรรษที่ 19 [6 ธันวาคม 2553 18:12 น.]
- ย่านสามเสน-บางซื่อ มีมาแล้วตั้งแต่สมัยอยุธยา [6 ธันวาคม 2553 18:12 น.]
- รอบอาคารโบราณญี่ปุ่นมีรูป 12 นักษัตร รับคติมาจากจีน [6 ธันวาคม 2553 18:12 น.]
- “อรุณเทพบุตร” บนหน้าบันโบสถ์ สัญลักษณ์ใหม่ใน “ศิลปะคณะราษฎร” [6 ธันวาคม 2553 18:12 น.]
ดูทั้งหมด

   หน้าแรก-รายการหนังสือ
   รู้จักเรา
   ประเด็นน่าสนใจ
   ชวนดู-ชวนฟัง
   ร้านจำหน่าย-วิธีสั่งซื้อ
   ติดต่อเรา
สำนักพิมพ์มิวเซียมเพรส
Hotline 081-9135011 ,081-4318084
E-Mail : museum_press@yahoo.com
Line id : museumpress
Copyright by museum-press.com
Engine by MAKEWEBEASY