ประเด็นน่าสนใจ
ในอินเดีย ไม่มี “แม่ธรณีบีบมวยผม” แต่นิยมในอุษาคเนย์
[11 พฤศจิกายน 2560 18:50 น.]จำนวนผู้เข้าชม 1019 คน
ในอินเดีย ไม่มี “แม่ธรณีบีบมวยผม” แต่นิยมในอุษาคเนย์
                พระแม่ธรณี หรือ เทวีแห่งแผ่นดิน คือเทวีท้องถิ่นอินเดีย ที่ถือกำเนิดขึ้นจากคติความเชื่อดั้งเดิมในการนับถือผู้หญิงและธรรมชาติ
                อรุณศักดิ์ กิ่งมณี นักโบราณคดี กรมศิลปากร อธิบายไว้ในหนังสือ “ทิพยประติมา” ว่า พระนางถูกกล่าวถึงอยู่ในพุทธประวัติตอนมารวิชัย หรือ “มารผจญ” ตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่ 8 เป็นต้นมา โดยถูกกล่าวถึงในชื่อ “เทพธิดาแห่งแผ่นดิน” (สถาวรา) โดยเล่าว่า ในเวลานั้นพระพุทธองค์ทรงอ้างแผ่นดินเป็นพยานในการบำเพ็ญทาน ด้วยการใช้พระหัตถ์ตบแผ่นดิน ทำให้แผ่นดินสะเทือนเสียงดัง จนมารหนีไป ระหว่างนั้น “เทพธิดาแห่งแผ่นดิน” ได้ปรากฏกายขึ้น กระทำอัญชลีต่อพระพุทธองค์ โดยไม่ได้กล่าวว่ามีการ “บีบมวยผม” และมีน้ำไหลออกมาจากปลายผมแต่อย่างใด ดังนั้นในงานศิลปกรรมตอนมารวิชัยของอินเดียนั้น หากมีภาพพระแม่ธรณีปรากฏร่วมอยู่ด้วย ก็จะสร้างขึ้นเป็นเพียงสตรียืนหนือนั่งถือหม้อน้ำเท่านั้น
                สำหรับคติการสร้างรูปพระแม่ธรณีบีบมวยผม ปัจจุบันยังไม่ทราบแน่ชัดว่าเริ่มต้นมาตั้งแต่เมื่อใด แต่จากหลักฐานทางโบราณคดีพบว่า เริ่มปรากฏขึ้นในอุษาคเนย์(เอเชียตะวันออกเฉียงใต้)มาอย่างน้อยตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่ 17-18 แล้ว พร้อมกับการเสริมแต่งพุทธประวัติขึ้นใหม่ คติดังกล่าวนี้คงแพร่หลายทั่วไป รวมถึงในชุมชนโบราณของไทยด้วย ดังปรากฏหลักฐานงานศิลปกรรมหลงเหลืออยู่เป็นจำนวนมาก

อ่านรายละเอียดของเรื่องนี้ และประเด็นน่าสนใจอื่นๆ ได้อีก ในหนังสือ “ทิพยประติมา” เขียนโดย อรุณศักดิ์ กิ่งมณี นักโบราณคดี กรมศิลปากร ผลิตโดย สำนักพิมพ์มิวเซียมเพรส
 


พระสีวลี พระอุปคุต พระบัวเข็ม
พระสังกัจจายน์ พระกุเวร
พระลักษมี พระพลเทพ
โป๊ยเซียน ไฉ่ซิ่งเอี๊ย กวนอู
เจ้าแห่งโชคลาภทั้ง ๗ ของญี่ปุ่น นางกวัก แม่โพสพ พระแม่ธรณี

ทิพยประติมา
สืบค้นโบราณคดี ที่มา ความหมาย
14 ทิพยเทพแห่งโชคลาภ-อุดมสมบูรณ์
ของไทยและเอเชีย


อรุณศักดิ์ กิ่งมณี
นักโบราณคดี กรมศิลปากร

ผอ.สำนักศิลปากรที่ 3 พระนครศรีอยุธยา

248 หน้า ขาวดำ
ราคา 175 บาท
ลดเหลือ 160 บาท ฟรีค่าส่งไปรษณีย์


วางจำหน่ายทั่วประเทศ
ร้านนายอินทร์ ร้านซีเอ็ด

ร้านมิวเซียมช็อป(พิพิธภัณฑ์พระนคร)
ร้านริมขอบฟ้า


ดูสารบัญ1 คลิกที่นี่
ดูสารบัญ2 คลิกที่นี่
                                                                  
ประเด็นน่าสนใจ
- รอบอาคารโบราณญี่ปุ่นมีรูป 12 นักษัตร รับคติมาจากจีน [11 พฤศจิกายน 2560 18:50 น.]
- “อรุณเทพบุตร” บนหน้าบันโบสถ์ สัญลักษณ์ใหม่ใน “ศิลปะคณะราษฎร” [11 พฤศจิกายน 2560 18:50 น.]
- “เสาปริศนา” ที่วัดป่ามะม่วง เมืองสุโขทัย [11 พฤศจิกายน 2560 18:50 น.]
- ภาพถ่ายเก่า เผยยอดรัศมีของพระอจนะ สุโขทัย เดิมเป็นทรงดอกบัว [11 พฤศจิกายน 2560 18:50 น.]
- จิตรกรรมวัดมหาสมณาราม สะท้อนแหล่งจาริกแสวงบุญ 3 ชนชั้น [11 พฤศจิกายน 2560 18:50 น.]
- ประติมากรรม “พระร่วง-พระลือ” คือรูปแทนองค์ “พ่อขุนราม-พญาลิไทย” [11 พฤศจิกายน 2560 18:50 น.]
- ชื่อเดิมของ “สุโขทัย” ในยุคบายน คือ “ศรีชยเกษมปุรี”? [11 พฤศจิกายน 2560 18:50 น.]
- “นางกวัก” ไทย – “แมวกวัก” ญี่ปุ่น เกิดขึ้นเมื่อใด เกี่ยวข้องกันไหม? [11 พฤศจิกายน 2560 18:50 น.]
- ในอินเดีย ไม่มี “แม่ธรณีบีบมวยผม” แต่นิยมในอุษาคเนย์ [11 พฤศจิกายน 2560 18:50 น.]
- โคลงนิราศหริภุญไชย แต่งให้ “พระนางสิริยศวดี” กษัตริย์หญิงล้านนาเมื่อ 500 ปีที่แล้ว [11 พฤศจิกายน 2560 18:50 น.]
ดูทั้งหมด

   หน้าแรก-รายการหนังสือ
   รู้จักเรา
   ประเด็นน่าสนใจ
   ชวนดู-ชวนฟัง
   ร้านจำหน่าย-วิธีสั่งซื้อ
   ติดต่อเรา
สำนักพิมพ์มิวเซียมเพรส
Hotline 081-9135011 ,081-4318084
E-Mail : museum_press@yahoo.com
Line id : museumpress
Copyright by museum-press.com
Engine by MAKEWEBEASY