ประเด็นน่าสนใจ
“อรุณเทพบุตร” บนหน้าบันโบสถ์ สัญลักษณ์ใหม่ใน “ศิลปะคณะราษฎร”
[24 มิถุนายน 2561 17:04 น.]จำนวนผู้เข้าชม 415 คน
“อรุณเทพบุตร” บนหน้าบันโบสถ์ สัญลักษณ์ใหม่ใน “ศิลปะคณะราษฎร”
                ศ.ชาตรี ประกิตนนทการ  อธิบายไว้ในหนังสือ “การเมืองและสังคมในศิลปสถาปัตยกรรมฯ” ว่า หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 สิ่งก่อสร้างและงานศิลปกรรมต่างๆ ที่คณะราษฎรจัดสร้างขึ้น ได้มีการเปลี่ยนแปลงหลายประการ คือมีการละทิ้งแนวทางแบบจารีตนิยมเดิม หันมาสร้างอาคารแบบเรียบง่าย ไม่มีฐานานุศักดิ์  ซึ่งสะท้อนความหมายในเรื่องความเสมอภาค และความเป็นสามัญชน
                การเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้ชัดประการหนึ่งคือ การเปลี่ยนลวดลายประดับบนหน้าบันของโบสถ์ ซึ่งจากเดิมมักประดับด้วยลายแบบจารีตนิยม เช่น  พระนารายณ์ทรงครุฑ พระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ มาเป็นลวดลายแบบใหม่  เช่น  “ลายอรุณเทพบุตร” ดังที่ปรากฏอยู่ที่หน้าบันของโบสถ์วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ บางเขน อรุณเทพบุตรนี้ เป็นเทพในตำนานฮินดู ผู้เป็นสารถี(ผู้ขับรถ)ให้กับพระอาทิตย์ มีร่างเพียงครึ่งบน  โดยได้รับการออกแบบให้ถือแพนหางนกยูง อันเป็นสัญลักษณ์ของสารถี อยู่ในมือทั้งสองข้าง
                ศ.ชาตรี อธิบายว่า การใช้รูปอรุณเทพบุตร มาประดับในงานสถาปัตยกรรมเช่นนี้  ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน โดยเชื่อว่าน่าจะมีความหมายสื่อถึง  “แสงสว่างแรกขึ้นของไทยในยุคใหม่” หรือ “รุ่งอรุณใหม่ของชาติในระบอบประชาธิปไตย” ตามความหมายของคำว่าอรุณ ซึ่งแปลว่า “แสงตะวันเมื่อแรกขึ้น”
                ลายรูปอรุณเทพบุตรนี้ ยังได้นำมาประดับอยู่ที่เหนือซุ้มประตูของอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย และที่หน้าบันของโบสถ์มาตรฐาน “แบบ ก.” ที่ได้รับการออกแบบใหม่ เพื่อให้วัดต่างๆ นำไปสร้างขึ้นด้วย

 
ลาย "อรุณเทพบุตร" บนหน้าบันโบสถ์มาตรฐาน "แบบ ก." ออกแบบเมื่อ พ.ศ.2483 โดยพระพรหมพิจิตร ผู้ก่อตั้งคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ม.ศิลปากร  (ที่มา: ชวลิต อธิปัตยกุล, รูปแบบอุโบสถในจังหวัดอุดรธานี ช่วง พ.ศ.2511-2530 กับการสืบเนื่องทางงานช่าง วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต ภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ ม.ศิลปากร 2552 หน้า 82.)
ประเด็นน่าสนใจ
- “อรุณเทพบุตร” บนหน้าบันโบสถ์ สัญลักษณ์ใหม่ใน “ศิลปะคณะราษฎร” [24 มิถุนายน 2561 17:04 น.]
- “เสาปริศนา” ที่วัดป่ามะม่วง เมืองสุโขทัย [24 มิถุนายน 2561 17:04 น.]
- ภาพถ่ายเก่า เผยยอดรัศมีของพระอจนะ สุโขทัย เดิมเป็นทรงดอกบัว [24 มิถุนายน 2561 17:04 น.]
- จิตรกรรมวัดมหาสมณาราม สะท้อนแหล่งจาริกแสวงบุญ 3 ชนชั้น [24 มิถุนายน 2561 17:04 น.]
- ประติมากรรม “พระร่วง-พระลือ” คือรูปแทนองค์ “พ่อขุนราม-พญาลิไทย” [24 มิถุนายน 2561 17:04 น.]
- ชื่อเดิมของ “สุโขทัย” ในยุคบายน คือ “ศรีชยเกษมปุรี”? [24 มิถุนายน 2561 17:04 น.]
- “นางกวัก” ไทย – “แมวกวัก” ญี่ปุ่น เกิดขึ้นเมื่อใด เกี่ยวข้องกันไหม? [24 มิถุนายน 2561 17:04 น.]
- ในอินเดีย ไม่มี “แม่ธรณีบีบมวยผม” แต่นิยมในอุษาคเนย์ [24 มิถุนายน 2561 17:04 น.]
- โคลงนิราศหริภุญไชย แต่งให้ “พระนางสิริยศวดี” กษัตริย์หญิงล้านนาเมื่อ 500 ปีที่แล้ว [24 มิถุนายน 2561 17:04 น.]
- หนองบัวลำภู มี “พระบางคู่” สร้างโดย “พ่ออร-แม่อร” [24 มิถุนายน 2561 17:04 น.]
ดูทั้งหมด

   หน้าแรก-รายการหนังสือ
   รู้จักเรา
   ประเด็นน่าสนใจ
   ชวนดู-ชวนฟัง
   ร้านจำหน่าย-วิธีสั่งซื้อ
   ติดต่อเรา
สำนักพิมพ์มิวเซียมเพรส
Hotline 081-9135011 ,081-4318084
E-Mail : museum_press@yahoo.com
Line id : museumpress
Copyright by museum-press.com
Engine by MAKEWEBEASY